در دههی گذشته، دانشمندان به اهمیت و حضور گستردهی خانوادهای قابل توجه از پروتئینها در بدن پی بردهاند که به پروتئینهای پریونی معروف هستند. تحقیقات، انواع مختلف پروتئینهای پریونی را با بیماریهای تخریبکنندهی عصبی مانند پارکینسون و آلزایمر مرتبط میدانند—و این امر، جستجو برای داروهای جدیدی را که بتوانند پیشرفت این اختلالات وحشتناک را متوقف کنند، تسریع کرده است. اکتشافات دیگر، نقشهای اساسی پروتئینهای پریونی را در حافظه و ایمنی نشان دادهاند، و—در یک یافتهی خارقالعاده—نقشی که ممکن است در آغاز حیات در سیارهی ما ایفا کرده باشند. میشل براهیک در این کتاب جذاب و قابل فهم، داستان این پروتئینهای شگفتانگیز و همهکاره را روایت میکند.
براهیک، پژوهشگر برجستهی بیماریهای سیستم عصبی مرکزی، ابتدا کشف پریونها و نقش آنها در عفونت را شرح میدهد، با شروع از کار اولیه بر روی بیماری اسکرپی در حیوانات و یک بیماری مرموز انسانی در گینهی نو که ظاهراً از طریق آدمخواری منتقل میشد. پریونها سرانجام در دههی 1980 توسط استنلی پروسینر شناسایی و نامگذاری شدند. (براهیک به ما میگوید که نام جایگزین پروسینر برای پریون “پیاف” بوده است.) سپس مشخص شد که پروتئینهای پریونی عامل بیماریهای دیگری هستند، از بیماری “جنون گاوی” و همتای انسانی آن، بیماری کروتزفلد-یاکوب، گرفته تا اختلالات غیر عفونی مغزی مانند پارکینسون و آلزایمر. در حالی که پروتئینهای پریونی مسئول بیماریها بهطور قطع “بد” هستند، براهیک همچنین توضیح میدهد که این پریونهای غیرطبیعی، استثناهای نادری هستند. در بیشتر مواقع، پروتئینهای پریونی در واقع عملکردهای “خوب” و حیاتی را انجام میدهند—و حتی ممکن است در منشاء خود حیات نیز وجود داشتهاند.
